Techniki judo - przeglad i slowniczek

Cztery główne kategorie technik

Nazwa japonska Opis
Techniki rzutów wykonywane w pozycji stojacej. Cel: przewrocic przeciwnika na plecy.
Techniki w parterze - trzymania, dzwignie i duszenia, gdy walka schodzi na mate.
Techniki uderzen (pięść, łokieć, kolano). Praktykowane tylko w kata historycznym. Zabronione w sporcie.
Techniki padania. Pierwsza i najważniejsza umiejętność każdego judoki.

1. Nage-waza - techniki rzutów

Rzuty dziela się na dwie główne podgrupy:

Tachi-waza - rzuty wykonywane stojaco

  • Te-waza - rzuty z dominujacym uzyciem rak (np. Ippon-seoi-nage, Tai-otoshi)
  • Koshi-waza - rzuty biodrowe (np. O-goshi, Uchi-mata, Harai-goshi)
  • Ashi-waza - rzuty z dominujacym uzyciem nog (np. O-soto-gari, O-uchi-gari, Ko-uchi-gari)

Sutemi-waza - rzuty z poswieceniem (rzucajacy sam pada)

  • Ma-sutemi-waza - rzucajacy pada na plecy (np. Tomoe-nage)
  • Yoko-sutemi-waza - rzucajacy pada na bok (np. Yoko-tomoe-nage)

Slowniczek najwazniejszych rzutów

O-goshi
Wielki rzut biodrowy. Klasyczny rzut przez biodro - jeden z pierwszych, ktorego uczy się poczatkujacy.
Ippon-seoi-nage
Rzut z chwytem za rękę - przerzucenie przeciwnika przez bark. Bardzo skuteczny w wagach lzejszych.
Uchi-mata
Rzut "od wewnatrz uda". Atak na noge prowadzaca - rzut wewnetrzna strona uda. Klasyk wagi sredniej i ciezkiej.
Harai-goshi
Wymiatajaca technika biodrowa - łączy ruch biodra z wymyciem nogi.
O-soto-gari
Zewnetrzne podciecie. Atak na noge zewnetrzna przeciwnika - jeden z najstarszych i najprostszych rzutów.
O-uchi-gari
Wewnetrzne podciecie. Atak na noge wewnetrzna - często stosowane jako kombinacja z innymi rzutami.
Ko-uchi-gari
Male wewnetrzne podciecie. Drobny, precyzyjny rzut na noge wewnetrzna.
Tai-otoshi
Rzut "obnizenie ciala". Rzut z przekrecenia tulowia, bez uniesienia przeciwnika.
Tomoe-nage
Rzut "kola". Rzut z poswieceniem - rzucajacy pada na plecy i nakieruje przeciwnika nad sobie noga.
Seoi-otoshi
Wariant ippon-seoi-nage wykonywany na kolanach - rzut "barkowy" w nizszej pozycji.

Gokyo no Waza - klasyczna lista 67 rzutów

Gokyo no Waza to tradycyjna lista Kodokanu, dzielica 67 podstawowych rzutów na 5 stopni trudnosci (po 8 rzutów w stopniu 1-5, plus dodatkowe że zbioru "Shimmeisho no Waza"). Adept poznaje rzuty w kolejnosci od stopnia 1 (najprostsze) do 5 (najtrudniejsze). To podstawa programu egzaminacyjnego na kolejne stopnie kyu.

2. Katame-waza - techniki w parterze

Gdy walka schodzi na mate, judo wykorzystuje trzy rodzaje technik:

Osae-komi-waza - trzymania

Kontrolowanie przeciwnika lezacego na plecach przez okreslony czas (w sporcie: 20 sekund = ippon, 10-19 sek = waza-ari). Pozycje:

Kesa-gatame
Trzymanie boczne "szatka" - najczęstsze i najsilniejsze trzymanie boczne.
Yoko-shiho-gatame
Trzymanie boczne "z czterech stron" - kontrolowanie w poprzek.
Kami-shiho-gatame
Trzymanie od gory ("od strony glowy").
Tate-shiho-gatame
Trzymanie w siadzie okrakiem na tulowiu przeciwnika.

Shime-waza - duszenia

Techniki nacisku na drogi oddechowe lub tetnice szyjne. Cel sportowy: zmusic przeciwnika do poddania się (tap-out) lub odciac doplyw krwi do mozgu na chwile (rzadkie w treningach z dziecmi).

  • Hadaka-jime - "nagie duszenie" (przedramieniem od tylu)
  • Okuri-eri-jime - duszenie kolnierzem
  • Sankaku-jime - duszenie trojkatne (nogami)

Kansetsu-waza - dzwignie

W judo sportowym dozwolone są wylacznie dzwignie na staw lokciowy (Ude-hishigi-juji-gatame, Ude-garami). Dzwignie na nadgarstek, ramie, krege - są zabronione w walce sportowej, choc część z nich istnieje w klasycznym kata.

  • Ude-hishigi-juji-gatame - dzwignia krzyzowa na łokieć (najczęstsza)
  • Ude-garami - dzwignia "kluczowa" - zalamanie łokcia z chwytem za kolnierz

3. Atemi-waza - techniki uderzen (tylko w kata)

W oryginalnym judo Kano istnieja uderzenia - piescia, lokciem, kolanem, kopnieciem - ale są one praktykowane wylacznie w kata (formach), nie w sporcie. Cwiczy się je w sekwencjach Kime-no-kata (forma decyzji) lub Kodokan goshin jutsu (forma samoobrony), gdzie pokazuje się zalozenia historyczne walki realnej. W walce sportowej i randori atemi są absolutnie zabronione.

To ważne, gdy ktos myli judo z karate lub innymi sztukami uderzanymi - judo to sport chwytow i rzutów, nie uderzen.

4. Ukemi - sztuka padania

Ukemi to pierwsza technika, jakiej uczy się każdy adept judo - i jedna z najwazniejszych. Bez prawidlowego ukemi nie ma sensu uczyc się rzutów.

Nazwa Padanie
Padanie do tylu - z amortyzowaniem przedramionami na macie
Padanie na bok - jednoczesnie pomocna noga i przedramie
Padanie do przodu - bezpiecznie na przedramiona
Padanie z kolatka do przodu - obracanie się przez ramie

Ta umiejętność procentuje przez cale życie - na rolkach, na nartach, gdy ktos się potknie. To dlatego rodzice posylajacy dzieci na judo często mowia: "to nawet wartość samego ukemi uzasadnia te zajęcia".

Etykieta i terminologia

Rei
Uklon. Otwiera i zamyka każdy trening, każda walke, każde ćwiczenie w parach.
Tori
"Wykonujacy" - osoba przeprowadzajaca technike.
Uke
"Przyjmujacy" - osoba na ktorej technika jest wykonana.
Randori
"Wolna walka" - swobodny, kontrolowany sparing.
Kata
"Forma" - zaplanowana sekwencja technik wykonywana z partnerem, sluzaca nauce zasad.
Ippon
Czyste zwyciestwo (rzut na plecy z impetem, 20-sek. trzymanie, duszenie/dzwignia konczace).
Waza-ari
Polowa punktu - rzut o mniejszej skutecznosci lub krotsze trzymanie.
Tatami
Mata, na ktorej trenuje się judo.
Dojo
Miejsce trenningu - dosl. "miejsce drogi" (DO + JO).
Judogi
Strow judo. Czesci: uwagi (kurtka), shitabaki (spodnie), obi (pas).
Obi
Pas - oznaczanie stopnia kyu/dan.
Sensei
"Wczesniej zyjacy" - nauczyciel.

Naucz się tych technik na zywo

Teoria to dopiero polowa wiedzy. Reszta dzieje się na tatami - przyjdz na pierwsze, darmowe zajęcia probne.

Zapisz się na trening