Stopnie i pasy w judo - system kyu i dan
Kto wymyslil system pasow?
Stosowany dzis we wszystkich japonskich sztukach walki system kolorowych pasow wymyslil Jigoro Kano - zalozyciel judo. Przed Kano w jiu-jitsu i innych szkolach nie bylo formalnego systemu stopni. Kano w 1883 roku, rok po zalozeniu Kodokanu, wprowadzil czarny pas dla zaawansowanych uczniow, a kilka lat później rozszerzyl system o stopnie uczniowskie i kolorowe pasy.
System Kano został później zaadaptowany przez Gichina Funakoshi (zalozyciel karate Shotokan), a stamtad rozszedl się na cale rodziny japonskich, koreanskich i brazylijskich sztuk walki.
Stopnie KYU (uczniowskie)
Stopnie kyu numeruje się od najwyzszego numeru do najnizszego. Czyli 6. kyu to najnizszy stopien (poczatkujacy), a 1. kyu to najwyzszy stopien uczniowski - juz blisko czarnego pasa.
| Stopien | Kolor pasa | Poziom |
|---|---|---|
| 6. kyu (rokyu) | bialy | Poczatkujacy - opanowanie ukemi (padan), podstawowych pozycji, kilku najlatwiejszych rzutów. |
| 5. kyu (gokyu) | zolty | Pierwsza grupa rzutów z gokyo (O-soto-gari, O-uchi-gari, Tai-otoshi). Pierwsze trzymania. |
| 4. kyu (yonkyu) | pomaranczowy | Druga grupa rzutów. Kombinacje (renraku-waza). Wlasciwa technika randori. |
| 3. kyu (sankyu) | zielony | Trzecia grupa rzutów. Pierwsze duszenia. Solidna baza techniczna. |
| 2. kyu (nikyu) | niebieski | Czwarta grupa rzutów z gokyo. Pierwsze dzwignie na łokieć. |
| 1. kyu (ikkyu) | brązowy | Piata grupa rzutów. Zaawansowany zawodnik, gotowy do egzaminu na 1. dan. |
Uwaga: kolejnosc kolorow może się nieznacznie roznic między krajami i federacjami. W Polsce dominuje powyzszy uklad. W niektorych krajach (np. Francja) stosuje się też pasy posrednie (bialo-zolty, zolto-pomaranczowy itp.) - szczegolnie dla dzieci, by miec wiecej etapow motywacyjnych.
Stopnie DAN (mistrzowskie)
Stopnie dan to poziom mistrzowski. Numeruje się je od 1 do 10 - im wyzszy numer, tym wyzszy stopien.
| Stopien | Kolor pasa | Charakter |
|---|---|---|
| 1.-5. dan (shodan - godan) | czarny | Stopnie zdobywane przez egzaminy techniczne i sportowe. To poziom pelnoprawnego instruktora. |
| 6.-8. dan (rokudan - hachidan) | bialo-czerwony | Stopnie przyznawane za zaslugi dla judo - lata pracy trenerskiej, dorobek, wklad w rozwoj dyscypliny. |
| 9.-10. dan (kudan - judan) | czerwony | Najwyzsze stopnie - przyznawane wybitnym mistrzom za cale życie pracy z judo. Bardzo nieliczne na świecie. |
Sam Jigoro Kano nigdy nie przyjal dla siebie żadnego stopnia. Po jego smierci w 1938 roku został mu honorowo przyznany 12. dan - stopien, ktorego oficjalnie nie ma w hierarchii. Ten przyklad pokazuje, że najwyzsze stopnie to nie jest "jeszcze jeden pas" - to symboliczne uznanie.
Ile trwa droga z bialego pasa do czarnego?
Realistyczna scieezka czasowa:
| Etap | Czas (przy 2-3 treningach/tydz.) |
|---|---|
| Bialy (6. kyu) → Zolty (5. kyu) | 3-6 miesiecy |
| Zolty (5. kyu) → Pomaranczowy (4. kyu) | 6-9 miesiecy |
| Pomaranczowy (4. kyu) → Zielony (3. kyu) | 9-12 miesiecy |
| Zielony (3. kyu) → Niebieski (2. kyu) | 12 miesiecy |
| Niebieski (2. kyu) → Brazowy (1. kyu) | 12-18 miesiecy |
| Brazowy (1. kyu) → Czarny (1. dan) | 12-24 miesiece |
| Razem: bialy → czarny | 4-7 lat |
To regularnie trenujacego doroslego. Dzieci często przechodza wolniej - bo cialo i koncentracja dziecka zmieniaja się z wiekiem, a niektore techniki wymagaja minimalnego wzrostu/wagi do skutecznosci.
Jak wyglada egzamin na kolejny stopien?
Egzamin sklada się z kilku elementow (proporcje zaleznie od stopnia):
- Część techniczna - pokazanie wymaganych technik z Gokyo no Waza. Egzaminator sprawdza poprawnosc, dynamike, czystosc.
- Kata - sekwencja umowiona z partnerem. Im wyzszy stopien, tym bardziej wymagajaca forma (Nage-no-kata, Katame-no-kata, Kime-no-kata...).
- Randori - swobodna walka z kilkoma partnerami. Egzaminator ocenia, czy zawodnik stosuje swoja technike, czy tylko ja zna teoretycznie.
- Wiedza teoretyczna - znajomosc historii judo, terminologii, zasad walki, etykiety dojo.
- Wymagania zawodnicze - od pewnego stopnia (zwykle 2.-1. kyu w gore) wymagane są wystartowania w okreslonej liczbie zawodow i zdobycie punktow.
Egzaminy organizuje zwykle Polski Zwiazek Judo lub uprawnione okreslone osoby (trenerzy I klasy, sedziowie miedzynarodowi). Twoja trenerka Małgorzata Górnicka przygotuje Cie do egzaminu - tak, abys staawal się na nim z pewnoscia, że umiesz wszystko, co trzeba.
Co właściwie znaczy "mam czarny pas"?
To czeste nieporozumienie. Wielu osób mysli, że czarny pas to "koniec drogi" w judo. Wrecz przeciwnie. W tradycji japonskiej:
Stopnie 2., 3., 4. dan to dopiero etapy doskonalenia. 5. dan to standard dla zawodowego trenera. 8.-10. dan to symboliczne uznanie roli w rozwoju judo na poziomie krajowym lub miedzynarodowym.
Dzieci i pasy - jak to dziala u nas
U dzieci często stosujemy posrednie stopnie z paskami - np. pas zolty z jednym paskiem pomaranczowym, dwoma paskami itp. - żeby każde 2-3 miesiace dziecko mialo widoczny postep. Motywacja jest wtedy duzo lepsza niz przy dlugim czekaniu na pełne kolory.
W naszym klubie pierwszym oficjalnym egzaminem dla dzieci jest zwykle 5. kyu (zolty pas) - po roku regularnych treningow. Wczesniej dziecko dostaje pas bialy i kolejne paski - jako wewnetrzne uznanie postepu.
Zacznij swoja ścieżkę od bialego pasa
Każdy mistrz kiedys zakladal pas bialy po raz pierwszy. Ty możesz to zrobic juz w ten poniedzialek - napisz, dobierzemy grupe.
Zapisz się na trening