Stopnie i pasy w judo - system kyu i dan

Kto wymyslil system pasow?

Stosowany dzis we wszystkich japonskich sztukach walki system kolorowych pasow wymyslil Jigoro Kano - zalozyciel judo. Przed Kano w jiu-jitsu i innych szkolach nie bylo formalnego systemu stopni. Kano w 1883 roku, rok po zalozeniu Kodokanu, wprowadzil czarny pas dla zaawansowanych uczniow, a kilka lat później rozszerzyl system o stopnie uczniowskie i kolorowe pasy.

System Kano został później zaadaptowany przez Gichina Funakoshi (zalozyciel karate Shotokan), a stamtad rozszedl się na cale rodziny japonskich, koreanskich i brazylijskich sztuk walki.

Stopnie KYU (uczniowskie)

Stopnie kyu numeruje się od najwyzszego numeru do najnizszego. Czyli 6. kyu to najnizszy stopien (poczatkujacy), a 1. kyu to najwyzszy stopien uczniowski - juz blisko czarnego pasa.

Stopien Kolor pasa Poziom
6. kyu (rokyu) bialy Poczatkujacy - opanowanie ukemi (padan), podstawowych pozycji, kilku najlatwiejszych rzutów.
5. kyu (gokyu) zolty Pierwsza grupa rzutów z gokyo (O-soto-gari, O-uchi-gari, Tai-otoshi). Pierwsze trzymania.
4. kyu (yonkyu) pomaranczowy Druga grupa rzutów. Kombinacje (renraku-waza). Wlasciwa technika randori.
3. kyu (sankyu) zielony Trzecia grupa rzutów. Pierwsze duszenia. Solidna baza techniczna.
2. kyu (nikyu) niebieski Czwarta grupa rzutów z gokyo. Pierwsze dzwignie na łokieć.
1. kyu (ikkyu) brązowy Piata grupa rzutów. Zaawansowany zawodnik, gotowy do egzaminu na 1. dan.

Uwaga: kolejnosc kolorow może się nieznacznie roznic między krajami i federacjami. W Polsce dominuje powyzszy uklad. W niektorych krajach (np. Francja) stosuje się też pasy posrednie (bialo-zolty, zolto-pomaranczowy itp.) - szczegolnie dla dzieci, by miec wiecej etapow motywacyjnych.

Stopnie DAN (mistrzowskie)

Stopnie dan to poziom mistrzowski. Numeruje się je od 1 do 10 - im wyzszy numer, tym wyzszy stopien.

Stopien Kolor pasa Charakter
1.-5. dan (shodan - godan) czarny Stopnie zdobywane przez egzaminy techniczne i sportowe. To poziom pelnoprawnego instruktora.
6.-8. dan (rokudan - hachidan) bialo-czerwony Stopnie przyznawane za zaslugi dla judo - lata pracy trenerskiej, dorobek, wklad w rozwoj dyscypliny.
9.-10. dan (kudan - judan) czerwony Najwyzsze stopnie - przyznawane wybitnym mistrzom za cale życie pracy z judo. Bardzo nieliczne na świecie.

Sam Jigoro Kano nigdy nie przyjal dla siebie żadnego stopnia. Po jego smierci w 1938 roku został mu honorowo przyznany 12. dan - stopien, ktorego oficjalnie nie ma w hierarchii. Ten przyklad pokazuje, że najwyzsze stopnie to nie jest "jeszcze jeden pas" - to symboliczne uznanie.

Ile trwa droga z bialego pasa do czarnego?

Realistyczna scieezka czasowa:

Etap Czas (przy 2-3 treningach/tydz.)
Bialy (6. kyu) → Zolty (5. kyu)3-6 miesiecy
Zolty (5. kyu) → Pomaranczowy (4. kyu)6-9 miesiecy
Pomaranczowy (4. kyu) → Zielony (3. kyu)9-12 miesiecy
Zielony (3. kyu) → Niebieski (2. kyu)12 miesiecy
Niebieski (2. kyu) → Brazowy (1. kyu)12-18 miesiecy
Brazowy (1. kyu) → Czarny (1. dan)12-24 miesiece
Razem: bialy → czarny4-7 lat

To regularnie trenujacego doroslego. Dzieci często przechodza wolniej - bo cialo i koncentracja dziecka zmieniaja się z wiekiem, a niektore techniki wymagaja minimalnego wzrostu/wagi do skutecznosci.

Jak wyglada egzamin na kolejny stopien?

Egzamin sklada się z kilku elementow (proporcje zaleznie od stopnia):

  1. Część techniczna - pokazanie wymaganych technik z Gokyo no Waza. Egzaminator sprawdza poprawnosc, dynamike, czystosc.
  2. Kata - sekwencja umowiona z partnerem. Im wyzszy stopien, tym bardziej wymagajaca forma (Nage-no-kata, Katame-no-kata, Kime-no-kata...).
  3. Randori - swobodna walka z kilkoma partnerami. Egzaminator ocenia, czy zawodnik stosuje swoja technike, czy tylko ja zna teoretycznie.
  4. Wiedza teoretyczna - znajomosc historii judo, terminologii, zasad walki, etykiety dojo.
  5. Wymagania zawodnicze - od pewnego stopnia (zwykle 2.-1. kyu w gore) wymagane są wystartowania w okreslonej liczbie zawodow i zdobycie punktow.

Egzaminy organizuje zwykle Polski Zwiazek Judo lub uprawnione okreslone osoby (trenerzy I klasy, sedziowie miedzynarodowi). Twoja trenerka Małgorzata Górnicka przygotuje Cie do egzaminu - tak, abys staawal się na nim z pewnoscia, że umiesz wszystko, co trzeba.

Co właściwie znaczy "mam czarny pas"?

To czeste nieporozumienie. Wielu osób mysli, że czarny pas to "koniec drogi" w judo. Wrecz przeciwnie. W tradycji japonskiej:

"Czarny pas to nie jest mistrz. Czarny pas to właśnie ktos, kto opanowal podstawy na tyle dobrze, że może teraz zacząć się naprawdę uczyc."

Stopnie 2., 3., 4. dan to dopiero etapy doskonalenia. 5. dan to standard dla zawodowego trenera. 8.-10. dan to symboliczne uznanie roli w rozwoju judo na poziomie krajowym lub miedzynarodowym.

Dzieci i pasy - jak to dziala u nas

U dzieci często stosujemy posrednie stopnie z paskami - np. pas zolty z jednym paskiem pomaranczowym, dwoma paskami itp. - żeby każde 2-3 miesiace dziecko mialo widoczny postep. Motywacja jest wtedy duzo lepsza niz przy dlugim czekaniu na pełne kolory.

W naszym klubie pierwszym oficjalnym egzaminem dla dzieci jest zwykle 5. kyu (zolty pas) - po roku regularnych treningow. Wczesniej dziecko dostaje pas bialy i kolejne paski - jako wewnetrzne uznanie postepu.

Zacznij swoja ścieżkę od bialego pasa

Każdy mistrz kiedys zakladal pas bialy po raz pierwszy. Ty możesz to zrobic juz w ten poniedzialek - napisz, dobierzemy grupe.

Zapisz się na trening